Q: อธิบายเพิ่มเติมจากประเด็นดำเนินชีวิตตามมรรคได้อย่างไรบนความไม่เที่ยง A: ความสุขมีทั้งสุขที่เกิดจากกามและความสุขที่หลีกออกจากกาม ในโลกนี้มีทุกข์มากพอแล้ว เราควรเอาสุข และต้องเป็นสุขชนิดที่หลีกออกจากกาม มุมมองตรงนี้คือสัมมาทิฎฐิ การที่เราจะมีมุมมองที่เป็นสัมมาทิฎฐิได้ ก็ต้องปฏิบัติตามอริยมรรค์มีองค์ 8 เราก็จะอยู่ในโลกที่เป็นทุกข์ได้โดยไม่ทุกข์ Q: ขอทราบวิธีวางจิตเมื่อถูกเบียดเบียนจากกลิ่นไม่พึงประสงค์? A: ในด้านของสุขอนามัยควรแก้ไขไปตามเหตุ หากในหมู่บ้าน อาจจะแจ้งนิติบุคคลหมู่บ้านหรือผู้ใหญ่บ้าน ในด้านของจิต เราอย่าเอาเวทนาเป็นสาระ เพราะถ้าเราเอาเป็นสาระ เราจะไม่สุข เพราะเวทนามันก็เป็นไปตามเหตุตามปัจจัยของมัน ซึ่งสิ่งเหล่านั้นเราควบคุมไม่ได้ เราจึงต้องมีสติสัมปชัญญะ ต้องอยู่เหนือเวทนาให้ได้ Q: ขอทราบวิธีวางใจเมื่อโรคร้ายกลับมาอีกรอบ? A: ความเจ็บไข้ได้ป่วย เวทนาเกิดขึ้นที่กาย เราจะสั่งหรือบังคับมันไม่ได้ เราจึงต้องฝึกสติสัมปชัญญะ เปรียบดังน้ำไหลเชี่ยว คว้าสิ่งใดก็หลุดมือไป มีทางเดียวที่จะรอดคือต้องตะเกียกตะกายหาที่เกาะ พยายามขึ้นฝั่งด้วยมือและเท้าของตน ความเพียร คือการพยายามปีนขึ้นฝั่งด้วยมือและเท้าไปหาที่เกาะ คือสติ คือปัญญา เมื่อมีสติ จิตของเราก็จะไม่ไปยึดถือในเวทนา เราก็จะแยกจิต ออกจากเวทนาได้ กายเจ็บป่วย แต่จิตไม่ป่วย คือ โดนลูกศรแทงลูกเดียว คือ โดนทางกาย แต่ไม่โดนทางใจ Q: สัญญาณทางวิทยุรับไม่ได้เป็นเพราะอะไร? A: หากฟังทาง FM92.50 MHz ไม่ได้ สามารถรับฟังทาง AM891 kHz ได้ Q: ขอทราบเรื่องคอร์สปฏิบัติธรรม? A: 1. วัดเจติยาคีรีวิหาร (ภูทอก) อ.ศรีวิไล จ.บึงกาฬ มีคอร์สระหว่างวันที่ 28 พ.ย. 69 – 6 ธ.ค. 69 2. ยุวพุทธฯ ระหว่างวันที่ 24 - 26 มีนาคม 2570 3. มูลนิธิอาศรมมาตา ระหว่างวันที่ 1 - 9 พฤษภาคม 2570 สามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.panya.org Q: บทสวดมนต์มีทั้งหมดกี่บท และภิกษุต้องจำเท่าไหร่? A: เวลาจะจำบทสวดมนต์ เอาบทที่เราจำได้นั่นคือสำเร็จประโยชน์ สามารถดำรงไว้ซึ่งธรรมนั้น ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม