หมวดธรรม 10 ประการใน อักโกสวรรค หมวดว่าด้วยการด่า

ข้อที่ 46 สักกสูตร ว่าด้วยอุบาสกอุบาสิกาชาวแคว้นสักกะ กล่าวถึงพระพุทธเจ้าทรงเตือนสติอุบาสกอุบาสิกาชาวแคว้นสักกะซึ่งรักษาอุโบสถศีล 8 เพียงบางคราว ทรงชี้ว่าชีวิตมีภัยจากความโศกและความตาย การมุ่งหาทรัพย์ตลอด 100 ปี ไม่อาจให้ความสุขที่แท้จริงได้แม้ครึ่งวัน แต่การตั้งใจรักษาศีลปฏิบัติธรรมแม้เพียง 1 วัน 1 คืน ย่อมนำความสุขที่ยั่งยืนและนำไปสู่ความเป็นอริยบุคคลได้ ชาวสักกะจึงปฏิญาณจะรักษาศีลอย่างสม่ำเสมอ

ข้อที่ 47 มหาลิสูตร ว่าด้วยเจ้าลิจฉวีพระนามว่ามหาลิ กล่าวถึงเจ้าลิจฉวีพระนามว่ามหาลิทูลถามพระพุทธเจ้าถึงเหตุปัจจัยของกรรมชั่วและกรรมดี พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรม 10 ประการ โดยชี้ว่า “เหตุแห่งกรรมชั่ว” คือ โลภะ โทสะ โมหะ อโยนิโสมนสิการ และการตั้งจิตไว้ผิด ส่วน “เหตุแห่งกรรมดี” คือ อโลภะ อโทสะ อโมหะ โยนิโสมนสิการ และการตั้งจิตไว้ชอบ อันเป็นรากฐานกำหนดชะตากรรมของมนุษย์

ข้อที่ 48 ปัพพชิตอภิณหสูตร ว่าด้วยธรรมที่บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนบรรพชิตให้หมั่นพิจารณาเตือนตนเนืองๆ ด้วยธรรม 10 ประการ ได้แก่ เพศต่างจากคฤหัสถ์ เลี้ยงชีพเนื่องด้วยผู้อื่น อากัปกิริยาที่พึงทำ ตรวจศีลด้วยตนและผู้รู้ พลัดพรากจากของรัก มีกรรมเป็นของตน วันคืนที่ล่วงไป ยินดีในที่สงัด และคุณวิเศษที่บรรลุ เพื่อป้องกันความประมาทและรักษาสมณเพศให้บริสุทธิ์

ข้อที่ 49 สรีรัฏฐธัมมสูตร ว่าด้วยธรรมประจำสรีระ เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนบรรพชิตให้พิจารณา “ธรรมประจำสรีระ 10 ประการ” ได้แก่ ความหนาว ร้อน หิว กระหาย ปวดอุจจาระ ปัสสาวะ การสำรวมกาย วาจา อาชีวะ และธรรมเครื่องปรุงแต่งภพ เพื่อเตือนสติให้เห็นทุกข์ตามธรรมชาติของร่างกาย ละความยึดมั่นถือมั่น และเร่งทำความเพียรเพื่อตัดเหตุแห่งการเวียนว่ายตายเกิด

ข้อที่ 50 ภัณฑนสูตร ว่าด้วยภิกษุเกิดความบาดหมางกัน กล่าวถึงเหตุการณ์ที่ภิกษุเกิดความบาดหมางทะเลาะวิวาทและทิ่มแทงกันด้วยวาจา พระพุทธเจ้าจึงทรงประทาน “สาราณียธรรม 10 ประการ” เช่น การมีศีล เป็นพหูสูต มีมิตรดี เป็นผู้ว่าง่าย ขยันช่วยเหลือกิจการ ใคร่ในธรรม มีความเพียร สันโดษ มีสติ และมีปัญญา เพื่อสร้างความรัก ความเคารพ และความสามัคคีให้เกิดขึ้นในหมู่คณะ

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๔ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๑๖ [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต อักโกสวรรค


Tstamp

[03:30] ข้อที่ 46 สักกสูตร ว่าด้วยอุบาสกอุบาสิกาชาวแคว้นสักกะ
[20:15] ข้อที่ 47 มหาลิสูตร ว่าด้วยเจ้าลิจฉวีพระนามว่ามหาลิ
[29:05] ข้อที่ 48 ปัพพชิตอภิณหสูตร ว่าด้วยธรรมที่บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ
[35:10] ข้อที่ 49 สรีรัฏฐธัมมสูตร ว่าด้วยธรรมประจำสรีระ
[41:48] ข้อที่ 50 ภัณฑนสูตร ว่าด้วยภิกษุเกิดความบาดหมางกัน