บทสวดมหาปัฏฐานได้แสดงหลักธรรมอันลึกซึ้งผ่าน “ปัจจัย 24 ประการ” ซึ่งเปรียบเสมือนเครือข่ายความสัมพันธ์อันยิ่งใหญ่ที่คอยเกื้อหนุน ค้ำจุน และเป็นเงื่อนไขให้สรรพสิ่ง สภาวธรรม ทั้งรูปและนาม เกิดขึ้น ดำรงอยู่ หรือดำเนินไปอย่างเป็นเหตุเป็นผลแก่กัน ตั้งแต่เรื่องของเหตุ กรรม จิต ไปจนถึงความมีอยู่และไม่มีอยู่ สะท้อนให้เห็นว่าทุกสิ่งในจักรวาลล้วนมีความเกี่ยวโยงและพึ่งพาอาศัยกันอย่างแยกไม่ออก


Timestamp

[00:15] ปฏิบัติภาวนา ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน
[08:00] ปัจจัย 24 ประการ
[25:55] เหตุปัจจัย (ปัจจัยโดยเป็นเหตุ)
[27:50] อารัมมณปัจจัย (ปัจจัยโดยเป็นอารมณ์ )
[50:57] กรรมปัจจัย (ปัจจัยโดยเป็นกรรมคือเจตจำนง)
[53:16] อินทรียปัจจัย (ปัจจัยโดยเป็นเจ้าการ )
[54:01] ฌานปัจจัย (ปัจจัยโดยเป็นภาวะจิตที่เป็นฌาน )
[54:46] มรรคปัจจัย (ปัจจัยโดยเป็นมรรค)