หมวดธรรม 4 ประการใน ราคเปยยาล ว่าด้วยการทำความเข้าใจและการละ “ราคะ” (ความกำหนัดยินดี)

ข้อที่ 274-783 ในหมวด “เปยยาล” (ละไว้ในฐานที่เข้าใจ) การนำ “ธรรม 4 ประการ” ใน สติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ และ อิทธิบาท ๔ มาย้ำทำในการจัดการกับกิเลส (อุปกิเลส 16 อย่าง) และสร้างความเจริญในธรรม

ธรรม 4 ประการที่ต้องทำให้แจ้ง
1. สติปัฏฐาน ๔: การตั้งสติพิจารณาใน กาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อให้เท่าทันความจริงของสภาวะธรรม
2. สัมมัปปธาน ๔: การเพียรพยายาม 4 ทิศทาง (ระวังไม่ให้บาปเกิด, ละบาปที่เกิดแล้ว, บำเพ็ญบุญที่ยังไม่เกิด, รักษาบุญที่เกิดแล้ว)
3. อิทธิบาท ๔: คุณธรรมสู่ความสำเร็จ (ฉันทะ, วิริยะ, จิตตะ, วิมังสา) เพื่อให้การปฏิบัติมีพลังและต่อเนื่อง

อานิสงส์การ“ย้ำทำ” ในธรรมที่กล่าวมาทั้ง 3 นัยยะนี้ เพื่อให้เกิด “ปัญญาที่รู้แจ้ง” ในสิ่งที่ควรรู้ (อภิญญา) เพื่อให้เข้าใจธรรมชาติของกิเลสตามความเป็นจริง จนจิตไม่เข้าไปยึดถือ (ปริญญา) และเพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งปวง

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๑ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๑๓ [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ราคเปยยาล


Tstamp

[01:10] ราคเปยยาล ข้อที่ 274-783; ธรรม 4 ประการที่ควรเจริญใน 3 นัยยะ
[04:20] นัยยะที่ 1 สติปัฏฐาน ๔
[11:20] นัยยะที่ 2 สัมมปทาน ๔
[17:05] นัยยะที่ 3 อิทธิบาท ๔
[22:50] อานิสงส์ในการเจริญธรรม
[30:22] ความหมายและการกำหนดรู้เครื่องเศร้าหมอง “ราคะ”
[38:25] อุปกิเลส 16 อย่าง
[41:02] ความแตกต่างระหว่างความโกรธ โทสะ และ พยาบาท
[45:22] ความแตกต่างระหว่างราคะ โทสะ และ โมหะ